/گزارش فارس از همايش شيخ اشراق/
همايش بزرگداشت سهروردي در زنجان برگزار شد
خبرگزاري فارس: با حضور شخصيتهاي علمي كشور همايش بزرگ، بزرگداشت شيخ شهابالدين سهروردي در زنجان برگزار شد.
به گزارش خبرگزاري فارس از زنجان، همايش بزرگداشت سهروردي به عنوان يكي از پيشهمايشهاي روز جهاني فلسفه به همت مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران برگزار شد و به موضوعاتي چون نور و ظلمت به عنوان موضوع حكمت اشراق، حكمت اشراق و افلاطون، حكمت اشراق و ايران باستان، حكمت اشراق و تشيع، حكمت اشراق و هنر، حكمت اشراق و منطق پرداخت.
اين همايش با هدف گردهمايي اساتيد و پژوهشگران در حكمت اشراق و انديشههاي اشراقي سهروردي، آشنايي دانشجويان و دانش پژوهان ايران با انديشههاي ايراني – اسلامي و اهتمام بيشتر به دانش بومي به ويژه در حوزه علوم انساني به صورت يكروزه در زنجان به پايان رسيد.
در ابتداي اين مراسم رئيس دانشگاه زنجان ضمن خير مقدم به تمام ميهمانان از تلاشهاي عوامل اجرايي كه در برگزاري چنين همايش بزرگي نقش محوري داشتند تقدير كرد.
محمدعلي متفكر آزاد با بيان اينكه سال جاري براي دانشگاه زنجان سال پربركتي است، گفت: چرا كه دفن پيكر مطهر دو شهيد گمنام هشت سال دفاع مقدس و همچنين برگزاري همايشهاي مختلف علمي و فرهنگي از جمله همايش بزرگداشت سهروردي موجب ايجاد فضاي پر نشاط معنوي و علمي شده است.
وي همچنين از برگزاري همايشهاي بصيرت، سيامين سالگرد دفاع مقدس و همايش عفاف و حجاب تا پايان سال برگزار در اين دانشگاه خبر داد.
رئيس دانشگاه زنجان افزود: شيخ اشراق يكي از صدها ذخاير و دستاوردهاي ورود و حضور اسلام عزيز در ايران است.
وي اظهار اميدواري كرد كه پرداختن به منابع اصيل اسلامي و بازگشت به خويشتن اسلاميمان نسل جوان را با اين سرچشمههاي زلال انديشه ناب اسلامي و تشيع آشنا و بر عمق آگاهي مكتبي آنان بيفزايد و بدين وسيله دكان خدعه و نيرنگ بازان ضد اسلام نيز تخته شود.
در ادامه دبير همايش با ارائه گزارشي از چگونگي برگزاري همايش اظهار داشت: اين همايشها موجب ارتباط مردم با فلسفه ميشود تا تفكر و انديشه رو به زوال نرفته و به احياي تمدن ايراني اسلامي و انديشههاي فيلسوفان كمك كند.
طاهره كماليزاده ادامه داد: سهروردي مانند ديگر فيلسوفان مسلمان اشاره مستقيمي به هنر نداشته است اما مباني حكمي عميقي را ارائه كرده كه هنرمندان و فعالان عرصه هنر ميتوانند بر اساس اين مباني هنر اشراقي را گسترش دهند.
وي با بيان اينكه زبان اشراق زبان سمبليك است و هنر نيز از زبان سمبليك بهره ميبرد، ادامه داد: بنابراين چنين ارتباطي بين اشراق و هنر وجود دارد و از سوي ديگر سهروردي معرفتشناسي شهودي را مطرح ميكند و در هنر هم اينگونه معرفت وجود دارد، در فلسفه اشراق شهود باطني است اما در هنر شهود حسي است.
دبير همايش بزرگداشت سهروردي در مورد اهداف اين همايش گفت: اين همايش گامي مهم در راستاي معرفي سهروردي است.
وي رواج تفكر در كنار تزكيه نفس، ارتقاي معارف فلسفه اسلامي، ايجاد علوم انساني بومي، تبادل علمي و فكري ميان اساتيد دانشگاه و حوزه و ارتقاء جايگاه علمي دانشگاه زنجان در سطح ملي و بين المللي از ديگر اهداف اين همايش برشمرد.
* حكمت و عقل متعلق به انسانهاي موحد است
امام جمعه زنجان در اين همايش با بيان اهميت حكمت اشراق گفت: حكمت و عقل متعلق به انسانهاي موحد است و غير از اين محال است، نميشود يك نفر به خدا اعتقاد نداشته باشد و انسان صاحب حكمتي باشد.
آيتالله محمدتقي واعظي با اشاره به اينكه تمام هويت، ماهيت، تعريف و عرض و طول سياسي، اجتماعي، اعتقادي و همه چيز ما از تشيع است، تصريح كرد: از اين فرصت مناسب ميتوان در معرفي و دفاع از تشيع بهره گرفت.
وي با بيان اينكه سهروردي با وجود سن كم توانست به مراتب علمي بالايي دست يابد، گفت: شيخشهابالدين سهروردي جان خود را در راه تشيع از دست داد.
نماينده مردم استان زنجان در مجلس خبرگان با بيان اهميت برگزاري چنين همايشهايي ادامه داد: برگزاري چنين همايشهايي موجب احياي فلسفه اشراق ميشود.
وي با تقدير از برگزاري كنندگان همايش گفت: بايد در راستاي تجليل از بزرگان علمي همت گذاريم و برگزاري چنين همايشي نشان از اهميت فلسفه اشراق است.
*سهروردي متفكري بزرگ بود
رئيس انجمن حكمت و فلسفه ايران نيز در ادامه اين همايش با بيان اينكه سهروردي متفكري بزرگ بود، اظهار داشت: سهروردي هنوز ناشناخته است كه بايد در راستاي معرفي اين متفكر بزرگ تلاش كنيم.
غلامرضا اعواني با بيان اينكه سهروردي به همت بزرگاني چون "هانري كربن " و "دكتر ديناني " به جامعه ايران معرفي شده است، ادامه داد: برگزاري چنين همايشهايي ميتواند در معرفي سهروردي موثر باشد.
وي با بيان اينكه بايد براي معرفي اين شخصيت بزرگ تلاش كنيم، تصريح كرد: بايد عظمت و بزرگي اين متفكر بزرگ به خوبي به جامعه شناسانده شود.
رئيس انجمن حكمت و فلسفه ايران با بيان اينكه سهروردي اثبات كرده كه حكمت به معناي واقعي كلمه، شرقي است افزود: بنابراين اگر فلسفه در غرب به نهيليسم انجاميده به علت جدايي فلسفه از حكمت از همان دوران يونان باستان است.
وي در ادامه به برگزاري اين همايش در 14 محور اشاره كرد و گفت: اساتيد توانمندي در ايران اسلامي وجود دارند كه ميتوانند در برگزاري همايش جهاني فلسفه تاثير گذار باشند.
اعواني به برگزاري روز جهاني فلسفه به مدت سه سال در يونسكو اشاره كرد و گفت: روز جهاني فلسفه امسال در ايران و سال آينده نيز در كشور هند برگزار ميشود.
* سهروردي از مهجورترين فيلسوفهاي در تاريخ است
استاد فلسفه دانشگاه تهران نيز در ادامه اين همايش با بيان اينكه سهروردي در تاريخ ما مهجور مانده است، اظهار داشت: بايد در راستاي اين فيلسوف بزرگ تلاش كنيم.
غلامحسين ابراهيمي ديناني با بيان اينكه سهروردي آشناترين فيلسوف اسلامي با قرآن است، گفت: شناخت اين فيلسوف بزرگ كار آساني نيست.
وي با اشاره به اينكه سهروردي را در حلب و در سن 36 تا 38 سالگي شهيد كردند، افزود: فقهاي خشك حلب وقتي اين فيلسوف بزرگ را به شهادت رساندن به وي صفت مقتول را دادند و وي را شهيد نناميدند.
وي با اشاره به بسيار حكيم سهروردي گفت: حكيم سهروردي در عمر كوتاه خود، آثار بسياري برجاي گذاشت كه بايد در راستاي معرفي آثار اين حكيم بزرگ تلاش كنيم.
همچنين احمد بستاني، عضو هيئت علمي پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات اجتماعي جهاد دانشگاهي، مريم خوشدل روحاني عضو هيئت علمي دانشگاه زنجان از ديگر سخنرانان اين همايش بودند.
همايش بزرگداشت روز سهروردي در روزهاي ششم و هفتم مردادماه به ترتيب در دانشگاه زنجان و فرهنگسراي اشراق قيدار نبي برگزار ميشود.
اين همايش كه به عنوان يكي از پيشهمايشهاي روز جهاني فلسفه در سال جاري و به همت مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران برگزار مي شود به موضوعاتي چون نور و ظلمت به عنوان موضوع حكمت اشراق، حكمت اشراق و افلاطون، حكمت اشراق و ايران باستان، حكمت اشراق و تشيع، حكمت اشراق و هنر، حكمت اشراق و منطق ميپردازد.
*شيخ اشراق
شهاب الدين يحيي ابن حبش بن اميرك ابوالفتوح سهروردي، ملقب به شهابالدين و شيخ اشراق و شيخ مقتول (۵۴۹ - ۵۸۷ ق / ۱۱۵۴ - ۱۱۹۱ م) فيلسوف نامدار ايراني بوده است.
شيخ شهابالدين سهروردي در منطقه سهرورد از قيدار زنجان زاده شد.
وي حكمت و اصول فقه را نزد مجدالدين جيلي استاد فخر رازي در مراغه آموخت و در علوم حكمي و فلسفي سرآمد شد و بقوت ذكا، وحدت ذهن و نيك انديشي بر بسياري از علوم اطلاع يافت.
سهروردي پس از پايان تحصيلات رسمي، به سفر در داخل ايران پرداخت و از بسياري از مشايخ تصوف ديدن كرد و بسيار مجذوب آنان شد، به واقع، در همين دوره بود كه به راه تصوف افتاد و دورههاي درازي را به اعتكاف و عبادت و تامل گذراند.
سفرهاي وي رفته رفته گستردهتر شد، و به آناتولي و شامات نيز رسيد و در اين سفر، مناظر شام «سوريه» او را بسيار مجذوب خود كرد.
در يكي از سفرها از دمشق به حلب رفت و در آنجا با «ملك ظاهر» پسر «صلاح الدين ايوبي» (سردار معروف مسلمانان در جنگهاي صليبي ) ملاقات كرد.
ملك ظاهر كه محبت شديدي نسبت به صوفيان و دانشمندان داشت، مجذوب اين حكيم جوان شد و از وي خواست كه در دربار وي در حلب ماندگار شود. سهروردي كه عشق شديدي نسبت به مناظر آن ديار داشت، شادمانه پيشنهاد ملك ظاهر را پذيرفت و در دربار او ماند و در همين شهر حلب بود كه وي كار بزرگ خويش، يعني، حكمةالاشراق را به پايان برد.
* شهادت شيخ اشراق
اما سخن گفتنهاي بيپرده و بياحتياط بودن وي در بيان معتقدات باطني در برابر همگان، و زيركي و هوشمندي فراوان وي كه سبب آن ميشد كه با هر كس بحث كند، بر وي پيروز شود، نيز استادي وي در فلسفه و تصوف نيز از عواملي بود كه دشمنان فراواني به ويژه از ميان علماي قشري براي سهروردي فراهم آورد.
عاقبت به دستاويز آن كه وي سخناني برخلاف اصول دين ميگويد، از ملك ظاهر خواستند كه او را به قتل برساند و چون وي از اجابت خواسته آنها خودداري كرد، به صلاحالدين ايوبي شكايت بردند، متعصبان او را به الحاد متهم كردند و علماي حلب خون او را مباح شمردند.
صلاحالدين كه به تازگي سوريه را از دست صليبيون بيرون آورده بود و براي حفظ اعتبار خود به تاييد علماي دين احتياج داشت، ناچار در برابر درخواست ايشان تسليم شد.
به همين دليل، پسرش ملك ظاهر تحت فشار قرار گرفت و ناگزير سهروردي را در سال ۵ رجب ۵۸۷ هجري قمري به زندان افكند و شيخ همان جا از دنيا رفت.
وي در هنگام مرگ، ۳۸ سال داشت. علت مستقيم وفات وي معلوم نيست.
*فلسفه اشراق
سهروردي كسي است كه مكتب فلسفي اشراق را به وجود آورد كه بعد از مرگش وسعت يافت.
او نظريه خود را در اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم ارائه كرد و سهروردي را رهبر افلاطونيان جهان اسلام لقب دادهاند.
سهروردي خود فلسفهاش را حكمت اشراق ناميده بود كه به معناي درخشندگي و برآمدن آفتاب است و اقوام لاتين آن را aurora conurgens نام نهادهاند اما اين تفكر فلسفه خاص افلاطوني نيست و در آن آراي افلاطون و ارسطو و نوافلاطونيان و زرتشت و هرمس و اسطوره تحوت و آراي نخستين صوفيان مسلمان در هم آميخته است.
مكتب سهروردي هم فلسفه هست و هم نيست، فلسفه است از اين جهت كه به عقل اعتقاد دارد، اما عقل را تنها مرجع شناخت نميداند، عرفان است از اين نظر كه كشف و شهود و اشراق را شريفترين و بلندمرتبهترين مرحله شناخت ميشناسد.
انتهاي پيام/ل20/ب
