خانه :: اساتید :: اخبار

اخباررصدخانه دانشگاه


برنامه تابستانی رصدخانه دانشگاه زنجان
قابل توجه کلیه علاقه مندان به نجوم و رصد آسمان شب:

 رصدخانه دانشگاه زنجان طبق روال همیشگی خود، چهارشنبه شب ها در صورت مساعد بودن وضعیت جوی، پذیرای عموم علاقه مندان نجوم از ساعت ۱۹ الی۲۲ یا ۲۳  خواهد بود و این برنامه در تابستان نیز ادامه خواهد داشت. 

 
برای حضور در رصدخانه لازم است جهت پیشگیری از بروز هر گونه مشکل حداقل یک روز قبل از حضور، با رصدخانه هماهنگ نمایید. راه های تماس:
 
ایمیل رصدخانه: 
observatory@znu.ac.ir
آقای محمود حسنی:
09127437299
آقای مرتضی خامدی:
09193428147
 
☑️ با توجه به ظرفیت محدود و همچنین پاسخگویی شایسته به مهمانان رصدخانه، در هر بازدید حداکثر پذیرای 15 نفر خواهیم بود؛ بنابراین اولویت با کسانی است که زودتر هماهنگی را انجام داده باشند.
 
☑️ برنامه بازدید از رصدخانه شامل: معرفی رصدخانه و تجهیزات و ابزار آن، کلاس آشنایی با نجوم و آسمان (حدود 1.5 ساعت) و در نهایت رصد آسمان شب با تلسکوپ های رصدخانه می باشد.
 
با توجه به مکان رصدخانه و شرایط دسترسی به آن؛ رصدخانه هیچ گونه مسئولیتی را بر عهده نمی گیرد.
 
بازدید از رصدخانه در ایام تابستان نیز رایگان خواهد بود. این بازدید فقط چهارشنبه شب ها امکان پذیر است و در سایر شب ها تجهیزات رصدخانه مختص انجام فعالیت های پژوهشی است.
 
نقشه دسترسی به رصدخانه از سردر ورودی دانشگاه زنجان:

 



رصد گذر عطارد از مقابل خورشید در رصدخانه دانشگاه زنجان
گزارش پر مخاطب ترین فعالیت عمومی رصدخانه دانشگاه زنجان

بر اساس برنامه‌ریزی های انجام شده توسط تیم رصدخانه دانشگاه زنجان جهت برگزاری برنامه عمومی رصد گذر سیاره عطارد از مقابل خورشید و محاسبات انجام گرفته در موقعیت جغرافیایی زنجان، روز دوشنبه ۲۰ اردی‌بهشت ماه ۱۳۹۵ این سیاره در ساعت ۱۵:۴۲ وارد قرص خورشید شد.

برنامه‌ریزی های تیم رصدخانه و آمادگی جهت ثبت بین‌المللی لحظه تماس اول و دوم سیاره عطارد با خورشید طبق ساعت جهانی بود که متأسفانه با توجه به وضعیت جوی نامساعد دقیقاً در لحظات تماس، این مهم امکان‌پذیر نشد. و اولین تصاویر خورشید در رصدخانه دانشگاه زنجان در ساعت ۱۵:۴۹ یعنی ۴ دقیقه بعد از ورود کامل عطارد به قرص خورشید (لحظه تماس دوم ۱۵:۴۵) ثبت شد.

در این برنامه که با حضور خیل عظیم علاقه‌مندان از دانشگاه (دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارکنان محترم دانشگاه) و خارج دانشگاه همراه بود، به جرأت می‌توان از آن به عنوان پر مخاطب ترین فعالیت عمومی رصدخانه یاد کرد.

این برنامه از ساعت ۱۴ آغاز و تا غروب آفتاب در محل رصدخانه ادامه داشت. که رصد با دو تلسکوپ پرتابل رصدخانه شامل 8” Meade و 8” Orion بوسیله فیلتر شیشه‌ای و مایلار با فیلمبرداری و عکاسی از حرکت عطارد بر روی قرص خورشید توسط تیم رصدخانه همراه بود.

در پایان از حضور گرم و صمیمانه علاقه‌مندان نهایت تشکر و قدردانی را داریم.

در ادامه می‌توانید بخشی از تصاویر این برنامه را مشاهده فرمایید.

بازتاب این برنامه در خبرگزاری ها:

 

 




بارش شهابی اتا-دلوی
بررسی و تشریح بارش شهابی اتا-دلوی در اردیبهشت ۹۵

 بارش شهابی اتا-دلوی در روزهای ۱۶ و ۱۷ اردی‌بهشت به اوج خود خواهد رسید. انتظار می‌رود تیرهای شهاب باران این بارش شهابی هر شب از ۵ اردی‌بهشت تا ۳۱ اردی‌بهشت قابل مشاهده باشند.

 
بیشینه تعداد شهاب ها در منطقه تاریک و دور از آلودگی نوری به حدود ۴۰ شهاب در ساعت خواهد رسید، به عبارت دیگر ZHR آن ۴۰ خواهد بود. از طرفی ماه در این روز که اوج بارش شهابی محسوب می شود [۲۸ ماه قمری] کمترین تأثیر را در آسمان خواهد داشت و در نتیجه بدون حضور ماه در آسمان بهترین شرایط برای رصد این بارش رقم خواهد خورد.
 
موقعیت نقطه بارش که در کنار ستاره اتای صورت فلکی دلو قرار دارد عبارت است از: بُعد: 21 ساعت و 50 دقیقه و میل: 0.1- که ساعاتی پیش از طلوع خورشید در افق شرق در زنجان دیده خواهد شد. از دید ناظر زمینی، تمام شهاب ها از این نقطه به سمت او شلیک خواهند شد.
 
دنباله‌دار منشاء این بارش شهابی، دنباله‌دار معروف هالی است که هر ۷۸ سال یکبار ظاهر می شود. علاوه بر این بارش شهابی، دنباله‌دار هالی، دلیل به وجود آمدن بارش شهابی جباری نیز است. به این ترتیب که در اثر ورود زمین به درون توده باقی مانده از دنباله‌دار در روزهای معینی از سال بارش شهابی اتفاق می افتند. آخرین عبور هالی از کنار خورشید در سال ۱۹۸۶ بود.
 
بهترین زمان برای رصد این بارش شهابی ساعاتی پیش از طلوع ۱۶ و ۱۷ اردی‌بهشت می باشد.
 
به دلیل تعدد برنامه های رصدخانه در اردیبهشت ماه، امسال رصدخانه برای این بارش شهابی برنامه ای نخواهد داشت.
 
تهیه و تنظیم: رصدخانه دانشگاه زنجان
 



رصد گذر عطارد از مقابل خورشید
رصدخانه دانشگاه زنجان برگزار می کند:
گذر سیاره عطارد از مقابل خورشید، زمانی اتفاق می افتد که سیاره عطارد میان خورشید و زمین قرار بگیرد، و عطارد از دید ناظر زمینی همانند نقطه سیاهی از قرص خورشید عبور خواهد کرد. از روی زمین تنها می توان گذر دو سیاره عطارد و ناهید را شاهد بود. به طور تقریبی در هر قرن ۱۳ الی ۱۴ گذر عطارد رصد می شود.
 
وضعیت منحصر به فرد گذر پیش رو این است که عطارد در اوج مداری خورشید (دورترین فاصله از خورشید) واقع شده است و شرایط بهتری را برای رصد رقم خواهد زد. نکته جذاب تر داستان اینجاست که گذر بعدی با چنین شرایطی انتظار ۳۳ ساله را می طلبد!
 
برای مطالعه بیشتر در مورد جنبه علمی و رصدی این پدیده رصدی به اینجا مراجعه کنید.
 
رصدخانه دانشگاه زنجان به همین منظور در نظر دارد تا رصد عمومی این پدیده نجومی نادر را در محل رصدخانه با تجهیزات علمی و تلسکوپ های رصدخانه و با حضور هیات علمی نجوم دانشگاه همراه با برنامه‌های متنوع سخنرانی و پرسش و پاسخ علمی در روز دوشنبه 20 اردیبهشت ماه 1395 از ساعت 14 برگزار نماید.
 
  • کلیه علاقه مندان می توانند در این برنامه حضور داشته باشند.
  • با توجه به اینکه گذر ساعت 15:30 شروع می شود، زودتر از موعد در رصدخانه دانشگاه حاضر شوید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید:

کارشناس رصدخانه(آقای محمود حسنی):    09127437299

مرتضی خامدی:                                09193428147




مدرسه بین المللی نجوم منجمان جوان
۳۸مین مدرسه بین المللی نجوم ISYA منجمان جوان
۳۸مین مدرسه بین المللی نجوم ISYA از ۳۱ مرداد الی ۱۸ شهریور ۹۵ در پژوهشگاه دانش های بنیادی(IPM) تهران برگزار خواهد شد.
 
موضوعات این مدرسه تابستانی:
 
  • ساختار و شکل‌گیری کهکشان‌ها
  • تحول ستارگان
  • شکل‌گیری سیارات و فراخورشیدی‌ها‌
  • تکنیک‌های رصدی
  • ساده‌سازی و تحلیل داده‌ها

سخنرانان و مدعوین این مدرسه از کشورهای ایران، فرانسه، آمریکا، چین و هند می باشند.

آخرین مهلت ثبت نام ۱۲ خرداد ماه می باشد.

سایت مدرسه جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر:

http://www.astro.ipm.ir/isya2016




گذر سیاره عطارد از مقابل خورشید
بررسی و تشریح چگونگی گذر سیاره عطارد از مقابل خورشید در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵

گذر سیاره عطارد از مقابل خورشید، زمانی اتفاق می افتد که سیاره عطارد میان خورشید و زمین قرار بگیرد، و عطارد از دید ناظر زمینی همانند نقطه سیاهی از قرص خورشید عبور خواهد کرد. از روی زمین تنها می توان گذر دو سیاره عطارد و ناهید را شاهد بود. به طور تقریبی در هر قرن ۱۳ الی ۱۴ گذر عطارد رصد می شود که این به دلیل مدار نزدیکتر به خورشید و مدار متناوب تر است که در مقایسه با سیاره ناهید که در هر دو قرن، جفت گذر با فاصله ۸ سال انجام می دهد. آخرین گذر ناهید سال ۲۰۰۴ و ۲۰۱۲ با اختلاف هشت سال بود که جفت گذر بعدی این سیاره در سال های ۲۱۱۷ و ۲۱۲۵ باز هم با اختلاف هشت سال خواهد بود.

گذر عطارد در ماه های May (اردیبهشت،خرداد) یا Novamber (آبان،آذر) اتفاق می افتد. سه گذر اخیر در سال های ۱۹۹۹، ۲۰۰۳ و ۲۰۰۶ روی داده که گذر بعدی در ۹ May سال ۲۰۱۶ یعنی ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ به وقوع خواهد پیوست.

وضعیت منحصر به فرد گذر پیش رو این است که عطارد در اوج مداری خورشید (دورترین فاصله از خورشید) واقع شده است و شرایط بهتری را برای رصد رقم خواهد زد. نکته جذاب تر داستان اینجاست که گذر بعدی با چنین شرایطی انتظار ۳۳ ساله را می طلبد!

گذر با «تماس اول» شروع می شود، که اولین تماس لبه سیاره با قرص خورشید است، بعد از مدت کوتاهی «تماس دوم» اتفاق می افتد، که سیاره از این زمان به طور کامل وارد قرص خورشید می شود. در طول چند ساعت سیاره به آرامی قرص درخشان خورشید را خواهد پیمود و نوبت به «تماس سوم» می رسد، که سیاره به لبه قرص خورشید رسیده و آماده خارج شدن از قرص خورشید است و در نهایت بعد از مدت کوتاهی «تماس چهارم» به وقوع می پیوند و سیاره به طور کامل از قرص خورشید خارج می شود.

این ساعت‌ها با توجه به ساعت تابستانی ایران محاسبه شده اند:

رویداد زمان

تماس اول

۱۵:۴۲

تماس دوم

۱۵:۴۵

میانه گذر

۱۹:۲۷

تماس سوم

۲۳:۰۹

تماس چهارم

۲۳:۱۲

 

 

با توجه به اینکه غروب خورشید در روز ۲۰ اردیبهشت۱۳۹۵ در ساعت ۲۰:۱۲ در زنجان اتفاق می افتد، بدیهی است نیمی از گذر در ایران قابل مشاهده بوده و امکان رصد تماس های سوم و چهارم وجود ندارد. شکل زیر نشان دهنده این است که هر نقطه از کره زمین در چه زمانی می‌توانند این گذر را رصد کنند.

 

رصد گذر عطارد

از آنجایی قطر ظاهری عطارد ۱/۱۵۸ ام قطر ظاهری خورشید است، برای رصد این گذر بهتر است از تلسکوپی با بزرگنمایی ۵۰ برابر و بیشتر استفاده کرد، باید به این نکته توجه داشت که تلسکوپ حتماً باید فیلتر داشته باشد. زیرا در غیر این صورت احتمال نابینایی وجود دارد.

در صورتی که در طیف مرئی قصد رصد دارید باید از فیلتر های شیشه‌ای دهانه تلسکوپ یا فیلتر مایلار استفاده کرد که در این شرایط فقط عطارد را زمانی که تماس اول اتفاق افتاده و وارد قرص خورشید می شود می‌توان دید. در حالی که اگر فیلتر هیدروژن آلفا در دسترس تان باشد، سیاره در برابر زبانه ها یا فام سپهر خورشید حتی قبل از تماس اول و بعد از تماس چهارم نیز تا لحظاتی قابل رصد خواهد بود.

نکات ایمنی :

  • از نگاه کردن مستقیم به خورشید جدا پرهیز کنید، برای این کار حتماً از فیلتر مخصوص استفاده کنید.
  • از سالم بودن فیلتر اطمینان حاصل کنید که مبادا روزنه ای در فیلتر باشد.

تهیه و تنظیم: مرتضی خامدی