خانه :: اساتید :: اخبار

بازدید:16625   بروزرسانی: 20-09-1397

Seifpanahi Shabani Jabar

جبار سیف پناهی شعبانی، سارا قجر
بررسی وضعیت موجود صلاحیت های حرفه ای معلمان ورزش شهر سنندج
Investigation the status of Physical education teachers' professional competencies in the Sanandaj City
چکيده


مقدمه محققان و اندیشمندان بر این باورند که کارکنان مهمترین منبع رقابتی سازمان هستند و سرمایه انسانی یک سازمان و در سطح فراتر یک کشور می¬تواند همه نیازمندی¬های استراتژیک را برآورده کنند [1 ]. در این میان آموزش و پرورش یکی از سازمان¬هایی است که دارای سرمایه عظیم انسانی در هر کشور است و نحوه فعالیّت آن در هر کشور نشان دهنده میزان رشد و ترقی آن کشور می¬باشد که در این میان می¬توان اذعان کرد که معلمان و دبیران از از عوامل مهم و کلیدی در نظام آموزشی می¬باشد[ 2]. با توجه به این موضوع دانش¬آموزانی که از یک معلّم خوب و تأثیرگذار سود می¬برند، عملکرد قوی-تری نسبت به دانش¬آموزانی که معلمان آنها ضعیفت¬تر می¬باشد، دارند. بر طبق یافته¬های پژوهشی تأثیرگذاری معلمان بر آموزش کودکان چنان قوی است که تنها گوناگونی در کیفیت آموزشی معلمان، می¬تواند سبب ایجاد تفاوت¬های عظیم در عملکرد کودکان گردد [3 ]. در این میان تربیت بدنی یکی از مهمترین بخش¬های نظام آموزش و پرورش است و بنا به گفته فریمن(1988) اهداف تربیت بدنی در راستای اهداف عمومی آموزش و پرورش قرار دارد، که شامل توسعه و شکوفایی جسمی، ذهنی و عاطفی دانش¬آموزان است. این اهداف که ابعاد مختلف کودک را شامل می¬شود موجب بی همتایی تربیت بدنی در میان دروس مختلف شده است. که مسئولیت این امر خطیر (درس تربیت بدنی) در نظام آموزش و پرورش بر عهده معلمان تربیت بدنی می¬باشد[4 ]. صلاحیت معلم به توانایی معلم در برآوردن نیاز¬ها و مطالب حرفه تدریس به میزان کیفی با استفاده از مجموعه¬ای یکپارچه از دانش، مهارت و نگرش گفته می¬شود به طوری که این مجموعه در عملکرد و بازتاب معلم تجلی یابد [5 ] کاستر (2005) صلاحیت¬های معلمان را به پنج دسته اصلی دانش-تحصصی، ارتباطات، سازمان¬دهی، تعلیم و تربیت و صلاحیت رفتاری تقسیم می¬کنند[ 6]. با توجه به تغییرات فراگیر در نظام اجتماعی کل و دیگر خرده نظام¬های وابسته، از جمله نظام آموزش و پرورش و تحولات به وجود آمده در نقش و وظایف معلمان و انتظارات متفاوت دانش¬آموزان و اولیا از آن¬ها، نظام¬های موفق کشورهای پیشرفته صنعتی به اقداماتی در زمینه ارتقای صلاحیت¬های حرفه¬ای معلمان دست زده¬اند و تنها به روش¬های سنتی اکتفا نکرده¬اند، بلکه از روش¬هایی نظیر درس پژوهی، پژوهش¬های مشارکتی معلمان در کلاس تربیت بدنی، اعزام معلمان به خارج از کشور، آموزش از راه دور و ... استفاده می¬کنند [7 ]. با توجه به موارد گفته شده در زمینه آموزش و پرورش و معلمان محقق در این تحقیق به دنبال پاسخ به این سوال است که صلاحیت¬های حرفه¬ای معلمان ورزش در شهر سنندج چگونه است؟ روش شناسی پژوهش روش پژوهش، توصیفی پیمایشی می باشد، همچنین پژوهش با توجه به گردآوری داده¬ها میدانی و به لحاظ استفاده از نتایج، کاربردی می باشد. جامعه و نمونه آماری: جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان تربیت¬بدنی شهر سنندج (238 نفر) بود. با استفاده از جدول مورگان تعداد 165 نفر به عنوان نمونه به صورت تصادفی انتخاب شدند. روش جمع آوری داده ها: گردآوری اطلاعات مورد نياز براي اين پژوهش به دو صورت كتابخانه¬اي، و ميداني بود. ابزار اندازه گیری: با توجه به مبانی نظری و پیشینه پژوهش پرسشنامه ای در شش بعد دانش تخصصی، ارتباطات، سازماندهی، آموزشی، رفتاری و فنی طراحی و تدوین شد. قالب پرسشنامه طیف پنج ارزشی لیکرت بود. روایی صوری و محتوای پرسشنامه توسط اساتید و متخصصین تائید و پایایی آن در یک مطالعه مقدماتی به وسیله آزمون آلفای کرونباخ به ترتیب با ضرایب 78/0، 80/0، 80/0، 73/0، 83/0 و 77/0 برای ابعاد شش گانه صلاحیت های حرفه ای معلمان ورزش مورد تایید قرار گرفت. روش های تجزیه و تحلیل آماری: جهت تجزیه و تحلیل داده¬ها از دو روش آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده گردید. از آمار توصیفی (فراوانی، درصد فراوانی، میانگین و انحراف معیار) و از آمار استنباطی (ویل کاکسون و آزمون فریدمن) با رد پیش فرض طبیعی بودن توزیع داده¬ها استفاده شد. کلیه فرضیه¬های تحقیق در سطح خطای05/0 با استفاده از نرم¬افزار SPSS نسخه 22 تجزیه و تحلیل شد. نتایج جدول 1 صلاحیت های حرفه ای معلمان ورزش شهر سنندج را در وضعیت موجود نشان می دهد. همانطور که مشخص است بالاترین میانگین مربوط به صلاحیت رفتاری (00/4) و پایین ترین میانگین مربوط به صلاحیت فنی (24/3) می باشد. جدول 1. صلاحیت های حرفه ای معلمان ورزش شهر سنندج متغیر میزان تعداد حداقل حداکثر میانگین انحراف معیار جدول 2 رتبه بندی صلاحیت های حرفه ای معلمان را نشان می دهد. با استناد به مقدار آزمون خی¬دو (496/92) که در سطح خطای کوچک¬تر از 01/0 معنادار است،  باید گفت که به لحاظ آماری با اطمینان 99/0 بین صلاحیت¬های حرفه¬ای معلمان تربیت¬بدنی تفاوت معناداری دارد. مقایسه میانگین رتبه¬ها  نشان می¬دهد که صلاحیت رفتاری بیشترین و صلاحیت فنی کمترین میانگین رتبه را نسبت به سایر صلاحیت¬ها دارند. جدول 2. اولویت بدنی صلاحیت های حرفه ای معلمان تربیت بدنی صلاحیت های حرفه ای میانگین رتبه تعداد درجه آزادی خی دو Sig بحث و نتیجه گیری نتایج حاصل نشان داد بین صلاحیت¬های حرفه¬ای معلمان تربیت¬بدنی تفاوت معناداری وجود دارد. مقایسه میانگین رتبه¬ها  نشان می¬دهد که صلاحیت رفتاری بیشترین و صلاحیت فنی کمترین میانگین رتبه را نسبت به سایر صلاحیت¬ها دارند. این نتیجه با نتایج تحقیقات نیکنامی و کریمی (1388)، کاظم¬پور و همکاران (1389) و جلیلی و نیک¬فرجام (1393) همخوانی دارد. البته مقدار همخوانی این نتیجه با نتیجه تحقیق نیکنامی و کریمی (1388) بیش از نتایج تحقیقات دیگر است. چرا که در این پژوهش صلاحیت¬های شخصیتی و اخلاقی در بالاترین، صلاحیت¬های رفتار شناختی و مدیریتی در سطح متوسط و صلاحیت¬های حرفه¬ای و فکری در پایین¬ترین وضعیت خود قرار داشتند. بنابر این نتیجه به معلمان ورزش شهر سنندج پیشنهاد می¬گردد شاخص¬¬های صلاحیت رفتاری (رفتار توأم با احترام، انتقاد پذیر بودن، داشتن رویکرد دموکراتیک، صداقت و رو راستی، درک مسئولیت¬های اخلاقی، پایببندی به ارزش¬ها، تعهد در برابر توسعه حرفه¬ای خود و ایجاد محیط مملو از انصاف) را برای هویت بخشی به حرفه¬ای بودن خود رشد و توسعه دهند. همچنین با توجه به اهمیت زیاد صلاحیت های فنی و  وضعیت ضعیف آن نسبت به دیگر شاخص ها به معلمان تربیت یدنی پیشنهاد می شود، با تمرکز بر روی شاخص¬¬های این صلاحیت (داشتن کارت مربیگری در رشته¬های مختلف، داشتن تناسب اندام، داشتن سابقه بازی حداقل 5 سال، داشتن آگاهی نسبت به آسیب های رایج ورزشی) نسبت به ارتقای خود در این شاخص ها بکوشند.